Drenthe boerenkaas proeven: Kaasboerderijen en proeverijen
Stel je voor: je fietst na een dag hunebedden kijken moe maar voldaan terug naar je vakantiehuisje op een van de vele vakantieparken Drenthe.
Je ruikt hooi en verse regen. En dan zie je dat bordje langs de weg: "Boerderijwinkel - Vers van de koe".
Dit is waarom je naar Drenthe komt. Even later zit je aan de keukentafel met een blokje kaas dat zo van de boerderij komt, een biertje uit de regio en je voeten omhoog. Dit is pas echt vakantie Drenthe.
Wat is Drenthe boerenkaas eigenlijk?
Boerenkaas is kaas die gemaakt wordt op de boerderij zelf. De melk komt van de koeien die je misschien wel ziet lopen als je over de camping Drenthe wandelt.
Het tegenovergestelde is fabriekskaas. Dat is de kaas die je in de supermarkt koopt, in plastic verpakt. Boerenkaas is ambachtelijk. Een boer of boerin maakt de kaas met de hand of met kleine machines. Elke kaas is een beetje anders. Dat proef je.
In Drenthe is boerenkaas extra speciaal. De koeien eten vers gras van de Drentse heide en weilanden.
Dat geeft de melk een eigen smaak. De kaasmakerij is vaak een familietraditie.
Sommige boerderijen maken al generaties lang kaas. Je proeft dus niet alleen kaas, maar een stukje Drentse geschiedenis en cultuur. Waarom is dit belangrijk?
Omdat je op vakantie bent. Je zoekt iets bijzonders.
Iets dat je thuis niet hebt. Een stukje boerenkaas is het perfecte souvenir. Het is een smaakvolle herinnering aan je dagen tussen de hunebedden en de bossen. Bovendien steun je de lokale boer. Dat voelt goed.
Waar vind je de beste kaasboerderijen in Drenthe?
Je hoeft niet ver te zoeken. De boerderijen liggen verspreid over de hele provincie.
Vaak combineren ze het met een leuk uitje voor toeristen. Je kunt er niet alleen kaas kopen, maar ook kijken hoe het gemaakt wordt.
Handig als je met kids op een vakantiepark Drenthe zit. Zij vinden het prachtig om de koeien van dichtbij te zien. Een echte aanrader is Boerderij Hoekelum bij Beilen. Zij zijn bekend van de boerenkaas, maar ook van de boerenijsjes.
Na een stukje kaas kun je dus meteen een bolletje kiezen. Ideaal na een fietstocht door het Drentse landschap.
Ze hebben een boerderijwinkel waar je alles vers kunt kopen. Prijzen voor kaas liggen hier rond de €7,- tot €12,- per stuk, afhankelijk van de grootte en rijping. Kijk ook eens bij De Drentse Boerderij in Ruinerwold.
Dit is een plek waar je het boerenleven ervaart. Ze hebben vaak proeverijen en vertellen je graag over hun manier van kaasmaken.
Dit is typisch Drenthe: gastvrij en nuchter. Ze verkopen niet alleen kaas, maar ook andere lekkere Drentse boerenmarkt producten zoals worst en honing.
Handig voor een Drentse picknick. Vergeet IJsselland Boerderij in Dwingeloo niet. Dit is een melkveebedrijf met een eigen kaasmakerij.
De ligging is prachtig, midden in de natuur. Perfect voor als je de drukte van de hunebedden wilt ontwijken.
Ze hebben vaak verschillende soorten kaas op voorraad. Van jong belegen tot extra belegen.
Prijzen zijn vergelijkbaar met de andere boerderijen, meestal tussen de €6,50 en €11,-.
De smaken: van jong tot koken
Bij kaas draait alles om smaak. En die smaak hangt af van hoe lang de kaas rijpt. Boerenkaas is er in verschillende soorten.
Je kunt ze proeven tijdens een proeverij. Of je koopt kleine stukjes om zelf te testen.
- Jong: Kaas die ongeveer 4 tot 8 weken rijpt. Hij is zacht, romig en een beetje zoetig. Heerlijk op een boterham of zomaar als snack.
- Jong Belegen: Rijpt 2 tot 3 maanden. Krijgt meer karakter. Een beetje pittiger, maar nog steeds heel toegankelijk.
- Belegen: 4 tot 7 maanden rijping. De smaak wordt scherper en intenser. Lekker bij een glas wijn of Drents bier.
- Extra Belegen: 8 tot 12 maanden. Nu zit er echt korrel in de kaas. De smaak is uitgesproken en wat zout. Niet voor iedereen, maar kaasliefhebbers smullen ervan.
- Overjarig: Langer dan 10 maanden. Heel hard, donker en zeer sterk van smaak. Vaak geraspt over de pasta.
- Kaas met kruiden: Veel boerderijen experimenteren. Denk aan kaas met komijn (boerenkaas met kummel), pesto of truffel. Uniek voor de regio.
Dit zijn de meest voorkomende types in Drenthe: Tijdens een proeverij op de boerderij, waar je ook de typische Drentse boerenzwaluw kunt spotten, krijg je vaak een plateau met 3 tot 5 verschillende soorten. De boer legt uit wat je proeft.
Hij vertelt waarom de ene kaas harder is dan de andere. Dat maakt het eten veel leuker. Je leert het verschil tussen een milde Goudse en een scherpe Drentse boerenkaas.
Wat kost een proeverij en kaas?
Prijzen kunnen verschillen, maar hier een globaal idee zodat je weet wat je kunt verwachten.
- Losse kaas kopen: Reken op €6,50 tot €12,- per 200 gram. Een mooi stuk kaas voor op de camping Drenthe is dus prima te betalen.
- Een proeverij op de boerderij: Vaak rond de €7,50 tot €15,- per persoon. Hier zitten dan 4 tot 6 stukjes kaas bij, soms met wat mosterd of een plakje worst.
- Boerderijwinkel combideal: Sommige boerderijen hebben een "Kaas & IJs" pakket voor €12,-. Of een proefplankje voor €10,- dat je ter plekke op kunt eten.
- Workshops kaasmaken: Dit is een uitgebreidere ervaring. Kosten liggen tussen de €35,- en €50,- per persoon. Je maakt dan zelf kaas en neemt deze mee naar huis. Super leuk als activiteit vanaf je vakantiepark.
Drenthe is geen dure provincie, dus je betaalt geen toeristenprijsjes. De kwaliteit is hoog voor wat je betaalt. Houd er rekening mee dat veel boerderijen contant geld prefereren. Neem dus wat kleingeld mee.
Sommigen hebben een pinautomaat, maar niet overal. In het hoogseizoen (juli en augustus) kunnen proeverijen vol zijn. Bel even van tevoren of loop langs.
Praktische tips voor kaasliefhebbers in Drenthe
Je wilt natuurlijk het meeste uit je kaasavontuur halen. Hier wat tips die je direct kunt gebruiken.
"Kaas smaakt het beste op kamertemperatuur. Haal hem dus een uur voordat je hem eet uit de koelkast."
Ze zijn geschreven voor als je net aankomt op die ene camping of net je vakantiehuisje inrijdt. Combineer je kaasuitje met andere activiteiten. Drenthe zit vol met bezienswaardigheden.
Plan een bezoek aan een kaasboerderij na het bekijken van Hunebed D27 of Hunebed D28 in Borger. Er is daar een heus Hunebedcentrum.
Daarna is een proeverij bij boerderij in de buurt een perfecte afsluiter.
Vraag de boer om advies. Ze weten precies welke kaas het beste past bij wat jij lekker vindt. Zeg bijvoorbeeld: "Ik hou niet van heel scherpe kaas." Dan raden ze je de jonge kaas aan. Of: "Ik wil iets voor bij de borrel." Dan krijg je de belegen variant.
Ze helpen je graag. Denk aan de koeling.
Als je een groot stuk kaas koopt tijdens je vakantie Drenthe, en je blijft nog een paar dagen, dan kan dat prima in de koelkast van je vakantiepark. Bewaar het in de originele verpakking of wikkel het in bakpapier. Zo droogt het niet uit.
Probeer ook eens andere streekproducten bij de boerderij. Kaas smaakt goddelijk met Drentse honing.
Of met een plakje droge worst van de varkens uit de regio. Zo stel je je eigen Drentse borrelplank samen. Dat is pas genieten na een dag wandelen over de heide.
Check de openingstijden. Veel boerderijwinkels zijn open van dinsdag tot en met zaterdag, van 09:00 tot 17:00 uur.
Op zondag en maandag zijn ze vaak gesloten. Soms is er een automaat of een verkoopkastje buiten, maar dat is minder leuk dan een praatje met de boer. Als je met kinderen bent, vraag dan of ze mee mogen kijken naar de koeien of de kalfjes.
Veel boerderijen zijn hier heel relaxed in. Het maakt de vakantie op de camping Drenthe extra speciaal voor ze.
Ze leren waar hun eten vandaan komt. En jij koopt ondertussen die heerlijke extra belegen kaas voor jezelf.
Kortom, Drenthe en boerenkaas horen bij elkaar. Net als hunebedden en vakantieparken. Het is een stukje cultuur dat je kunt proeven, net als de architectuur van het Drentse platteland. Dus, als je de volgende keer in Drenthe bent, sla die supermarkt over. Zoek een boerderij. En geniet.