Hunebedden Drenthe met kinderen: Avontuurlijk ontdekken van de prehistorie
Stel je voor: je kinderen rennen vooruit, de boslucht ruikt naar dennennaalden en dan zie je het: een enorm stenen graf uit de steentijd.
Geen saaie les, maar een echt avontuur. Drenthe is één grote speeltuin voor wie de prehistorie wil beleven. De hunebedden zijn de oudste monumenten van Nederland en ze staan midden in de natuur.
Perfect voor een dagje uit vanaf je vakantiepark of camping. Je combineert makkelijk een steentje kijken met zwemmen, fietsen of pannenkoeken eten.
Lekker knus en heel leerzaam zonder dat het geforceerd voelt. Hier ontdek je hoe je de hunebedden Drenthe met kinderen tot een echt gezinsavontuur maakt.
Wat zijn hunebedden eigenlijk?
Een hunebed is een steengraf uit de trechtercultuur, zo’n 5.000 jaar geleden. Grote stenen (zwerfkeien uit de voorlaatste ijstijd) werden zo neergelegd dat er een kamer ontstond, met een deksteen erbovenop. Het lijkt op een tafel van stenen.
De naam ‘hunebed’ komt waarschijnlijk van ‘Hunnenbed’, een oude sage, niet van echte reuzen.
In Drenthe staan de meeste hunebedden van Nederland: 54 van de in totaal 54 stuks. Ze liggen vaak in de bossen, heide of vlak bij een dorp.
Je herkent ze aan de typische vorm: twee lange zijstenen, een achtersteenseind en een zware deksteen. Soms zijn ze klein, soms zo groot dat je er bijna onderdoor kunt kruipen. Kinderen vinden die schaal vaak geweldig: ‘Kijk, deze steen is zwaarder dan een auto!’
De meeste hunebedden zijn grafkamers. Er werden meerdere doden begraven, met aardewerk en stenen werktuigen mee.
Later zijn sommige hunebedden leeggehaald, maar de stenen bleven liggen. Ze zijn nu beschermd monument. Je mag ze aanraken, eronder kruipen en eromheen lopen. Wel staan er soms hekjes of bordjes om de kwetsbare bodem te beschermen.
Handig om te weten: er is geen toegangsprijs. Je wandelt zo het bos in.
De beroemdste vind je in Nationaal Park Drents-Friese Wold, bij Drouwen en Borger.
Maar ook op de Hondsrug staan prachtige exemplaren, zoals het hunebed bij Emmen-Schoonoord.
Waarom het zo goed werkt met kinderen
Stilzitten op een bankje is niets voor kids. Bij hunebedden mogen ze klimmen, voelen en ontdekken.
De stenen zijn ruw, koel en soms bedekt met mos. Ze meten de dikte van een steen met hun armen.
Ze zoeken naar gaten waar vroeger misschien een pijlpunt is gevonden. En het mooiste: ze lopen door een echt prehistorisch graf zonder dat het eng is. Het voelt als een geheime hut.
Door het verhaal erachter te horen, gaat het leven van toen voor ze leven. Waarom aten ze toen? Waarom sliepen ze niet in bedden van steen? Het zet ze aan het denken, zonder dat het schoolvoelt.
Combineer het met een speurtocht. In Drenthe zijn verschillende hunebedcentra die speurtochten uitlenen.
Of download een gratis route via de gemeente. Je kunt het zo makkelijk of uitgebreid maken als je wilt.
Een halfuurtje kijken en rennen is al genoeg. Ga je voor een hele middag? Combineer met een bezoek aan het Hunebedcentrum in Borger (vanaf €9,50 voor volwassenen, kinderen tot 4 jaar gratis, 4-12 jaar ongeveer €7,50).
Daar zijn interactieve opstellingen en een speurtocht door het dorp. Geen zin in entree?
Buiten is genoeg te doen. Neem een EHBO-setje mee voor eventuele schaafwondjes, want kinderen zijn nu eenmaal avontuurlijk.
De beste locaties en routes
Start bij het Hunebedcentrum in Borger. Vanaf daar loop je in 10 minuten naar het grootste hunebed van Nederland: D27.
Dit is een logisch begin, want je kunt er parkeren (betaald, ongeveer €3 per uur) en je vindt er een toilet en een café.
Het hunebed is breed en laag, ideaal voor kleine kinderen om eronder te kruipen. Daarna kun je op de fiets of te voet verder naar D26 en D28 bij Drouwen. Die liggen op 2 kilometer door het bos.
Volg de blauwe wandelroute ‘Hunebeddenroute’ van 7 km, die langs de belangrijkste hunebedden gaat. De paden zijn breed en grotendeels verhard.
Onderweg kom je picknicktafels tegen. Neem zelf eten en drinken mee, want er zijn weinig faciliteiten onderweg. Rijd je liever naar het noorden? Dan is het Drents-Friese Wold een aanrader.
Parkeer bij het Buitencentrum Appelscha (vanaf €4,50 per uur) en volg de bordjes ‘Hunebedden’.
Je vindt hier D52 en D53. Dit zijn kleinere hunebedden, maar ze staan in een prachtig bos met heide. Ideaal voor een gevarieerde wandeling.
Neem regenkleding mee, want het kan hier flink waaien. Voor peuters is de route van 3 km rondom het bezoekerscentrum perfect.
Er is een speelweide en een kabouterpad in de zomer. Hou rekening met drukte op zonnige dagen; vroeg opstaan loont. De hunebedden zijn dagelijks te bezoeken van zonsopgang tot zonsondergang. Blijf op de paden om de natuur te beschermen.
Praktische tips voor een geslaagde dag
Goede schoenen zijn essentieel. Denk aan stevige wandelschoenen met grip, want de stenen kunnen glad zijn door mos.
Neem een kleine rugzak met water, snacks en een EHBO-setje (pleisters, desinfecterende doekjes).
Zonnebrand en een petje zijn handig, want er is weinig schaduw. Plan je bezoek buiten de drukste uren: vroeg in de ochtend of laat in de middag. Dan is het rustiger en mooier licht voor foto’s.
Parkeerkosten verschillen per bos: betaal parkeerplaatsen zijn er vanaf €3 tot €5 per uur, gratis parkeren kan soms langs de weg, check altijd de borden. Wat mag er in de tas? Een verrekijker voor vogels, een schepje voor zand (op aangewezen speelplekken), en een notitieboekje om ‘vondsten’ te tekenen. Neem een kleine zaklamp voor het geval je in het schemer nog loopt.
Vergeet de regenjas niet; in Drenthe kan het snel omslaan. Wil je eten onderweg?
Picknick op een van de aangewezen plekken. In Borger zit een leuk café (Pannenkoekenhuis) en in Appelscha zit een restaurant bij het bos.
Check vooraf de openingstijden, want die kunnen per seizoen verschillen. Wil je met een groep? Overweeg een gids via het Hunebedcentrum (vanaf €60 per groep). Zo leer je extra verhalen en steun je de lokale organisatie.
Overnachten in Drenthe: van camping tot vakantiepark
Wil je meerdere hunebedden zien? Blijf slapen. Drenthe heeft fijne campings en vakantieparken waar je kinderen veilig buiten spelen en je alles leert over de recente archeologische ontdekkingen bij de hunebedden.
Een populaire optie is Camping de Wije in Drouwen, op steenworp afstand van hunebedden.
Een staanplaats kost ongeveer €22-€28 per nacht, inclusief stroom en sanitaire voorzieningen. Er is een zwembad en een speeltuin. De camping ligt aan de rand van het bos.
Je fietst zo naar D26 en D27. Je kunt er ook een safaritent huren vanaf €80 per nacht in het laagseizoen.
Boeken via de campingwebsite of via aanbieders als Roompot of Vacansoleil. Liever een vakantiepark? Roompot Drenthe (bij Borger) is kindvriendelijk en heeft een overdekt zwembad. Een bungalow voor 4 personen boek je vanaf €180 per weekend in het laagseizoen, in de zomer loopt dit op tot €400 per nacht. Er zijn animatie teams in de schoolvakanties en je kunt er fietsen huren (vanaf €10 per dag).
Vanaf het park loop je in 15 minuten naar het Hunebedcentrum. Wil je luxer?
Landal Hoogvorst ligt vlakbij Emmen en heeft grotere huizen met sauna. Prijzen liggen hier rond €250-€500 per nacht, afhankelijk van het seizoen. Voor wie van rust houdt: boek een kleinschalige boerencamping en ontdek meer over het leven van de eerste boeren.
Bij Vlietlanden in Zuid-Drenthe betaal je €15-€20 per nacht en sta je midden in de natuur. Overal geldt: reserveer op tijd in de zomer.
Veiligheid en regels rondom hunebedden
De stenen zijn eeuwenoud en kwetsbaar. Klimmen op de dekstenen mag niet.
Wel mogen kinderen eronderdoor kruipen en eromheen lopen. Blijf op de paden om de bodem en het plantenleven te beschermen.
Neem je hond mee? Houd hem aangelijnd, zeker als er schapen of andere dieren in de buurt zijn. In broedseizoen (maart-juli) kunnen er vogels nestelen, houd daar rekening mee met lawaai.
Gebruik geen graffiti, en neem je afval mee terug naar de auto of camping. Rondom hunebedden staan soms hekjes; ga daar niet overheen.
Het zijn officiële monumenten, vernieling is strafbaar en boetes zijn hoog. Zorg dat je kinderen weten dat ze stenen niet mogen verplaatsen. Een klein steentje weghalen kan al de stabiliteit aantasten. Controleer schoenen op losse zolen; die kunnen schuiven op natte stenen.
Bij regen worden de paden modderig, dus laarzen zijn handig. Neem een zaklamp mee als je in de schemer loopt.
Check de weersvoorspellingen; Drenthe kan flink afkoelen ‘s avonds. Plan je route langs oude prehistorische handelsroutes in Drenthe en deel deze met elkaar. Zorg dat je telefoon vol is.
En bovenal: geniet, maar met respect. De hunebedden zijn er al duizenden jaren, met een beetje zorg blijven ze dat nog lang.
Extra’s: speurtochten en educatie
Er zijn verschillende speurtochten te huur. Bij het Hunebedcentrum in Borger kost een speurtocht ongeveer €3,50 per kind.
Je krijgt een boekje met opdrachten en een kompas. In het Drents-Friese Wold zijn gratis speurkaarten te downloaden via de website van Staatsbosbeheer.
Zoek naar ‘speurtocht hunebedden’ en print thuis uit. Ook zijn er educatieve pakketten voor scholen en groepen, vaak gratis of voor een kleine vergoeding. Deze pakketten bevatten tekeningen, verhalen en opdrachten over het stenen tijdperk. Bezoek ook eens het museum Erfgoed in Borger.
Daar ziegebeenderen, aardewerk en gereedschappen. Entree is vaak inbegrepen bij het Hunebedcentrum.
In de zomer zijn er rondleidingen en workshops ‘vuur maken’ of ‘boogschieten’ (kosten circa €5 per persoon). Dit maakt de dag compleet. Combineer met een bezoek aan het boomklimpark in Drouwen voor actie.
Of ga naar het Kabouterpad in het Drents-Friese Wold (mei-september, ongeveer €4 per kind). Zo mix je cultuur met buiten spelen.
Tot slot: vraag locals naar verhalen. Ze weten vaak leuke anekdotes over vondsten en legendes.
Zo wordt je dag nóg specialer.