Drenthe historische landgoederen: Havezaten en kastelen
Stel je voor: je fietst door Drenthe. De geur van naaldhout en zomerregen hangt in de lucht.
Plotseling zie je een imposant huis opduiken tussen de bomen. Het is niet zomaar een huis. Het is een havezate. Dit soort plekken geeft je vakantie in Drenthe meteen een andere dimensie.
Het voelt alsof je terugreist in de tijd. Veel mensen die een camping in Drenthe uitzoeken of een vakantiepark Drenthe boeken, denken vooral aan natuur.
Logisch, want de Drentse heide is prachtig. Maar de historische landgoederen zijn het kloppende hart van de provincie.
Ze liggen vaak verstopt in bossen die je ook gewoon kunt bezoeken. Het is de perfecte afwisseling na een dag wandelen bij de hunebedden.
Wat zijn havezaten en kastelen eigenlijk?
Laten we even terug naar de basis. Wat is nu precies het verschil tussen een havezate en een kasteel?
In Drenthe loopt dat vaak door elkaar heen, maar er zit een klein verschil in.
Een kasteel is meestal een versterkte woning met dikke muren en een gracht. Bedoeld om je te verdedigen. Denk aan dikke torens en schietgaten.
Een havezate is iets anders. Dat is eigenlijk een adellijke woning die vaak diende als bestuurlijke centrum. Het hoefde niet per se zwaar versterkt te zijn. In Drenthe waren havezaten de plekken waar de eigenaren (de havezaten) stemrecht hadden in de Staten van Drenthe.
Het waren machtige boerderijen, maar dan wel heel erg chique. Veel van die oude havezaten zijn later verbouwd of herbouwd.
Soms werden ze vernield en weer opgebouwd in een andere stijl. Tegenwoordig zijn veel van deze landgoederen particulier bewoond, maar gelukkig zijn de tuinen en delen van de gebouwen vaak open voor publiek. Het is een stukje cultuur dat je gewoon kunt beleven tijdens je vakantie.
De parels van Drenthe: Deze landgoederen moet je zien
Als je door Drenthe rijdt, kun je niet om deze namen heen. Ze duiken overal op.
Laten we er een paar uitlichten die perfect te combineren zijn met een dagje weg vanaf je camping of vakantiepark. Landgoed Ewsum is er een om te onthouden. Dit ligt in Middelstum, net over de grens van de provincie Groningen, maar het Drentse gevoel is er sterk. Je vindt hier een prachtige havezate met bijbehorende tuinen.
Het is een oase van rust. Je kunt hier heerlijk wandelen en de historie proeven.
De moestuin is vaak open en zorgt voor een kleurrijk spektakel. Een andere echte aanrader is Kasteel Coevorden. Dit kasteel ligt midden in het vestingstadje Coevorden. Het is een enorm kasteel dat volledig is gerestaureerd.
Je kunt hier een rondleiding krijgen die je meeneemt door de geschiedenis van de vesting. Na afloop kun je in het stadje zelf een terrasje pakken.
Combineer dit makkelijk met een bezoek aan de hunebedden in de omgeving. Vergeet ook Havezate De Haar niet, al ligt die net iets verderop in Utrecht. Veel Drentenaren kennen hem wel, want de verbindingen zijn goed.
Toch voelt een dagje uit naar De Haar als een mini-vakantie. Het is het grootste en meest luxueuze kasteel van Nederland.
Zelfs als je alleen de tuinen bezoekt, voelt het alsof je in een sprookje bent beland.
Hoe plan je een dagje landgoederen?
Het leuke van landgoederen is dat ze vaak gratis of voor een klein bedrag te bezoeken zijn. Je hoeft geen fortuin uit te geven om van de sfeer te genieten.
Hieronder geef ik je een idee van wat je kunt verwachten qua kosten en tijd.
- Entree: Voor de tuinen betaal je vaak tussen de €5 en €10 per persoon. Voor het hele landgoed inclusief museum (zoals Kasteel Coevorden) ligt dit rond de €12 - €15.
- Parkeren: Bij de meeste landgoederen kun je parkeren voor €3 tot €5 per uur. Soms is het eerste uur gratis, check dat even van tevoren.
- Openingstijden: Meestal zijn ze geopend van 10:00 uur tot 17:00 uur. In de zomermaanden (juli/augustus) zijn ze vaak langer open. Check altijd even de website voordat je rijdt.
- Eten en drinken: Veel landgoederen hebben een brasserie of theeschenkerij. Reken op €10 tot €15 voor een lunch (soep + broodje). Een uitgebreid diner op een landgoed kost al snel €35 tot €50 per persoon.
Plan je route slim. Drenthe is niet gigantisch groot, maar de landgoederen liggen verspreid. Een goede tip is om een landgoederenroute te rijden.
Combineer bijvoorbeeld een bezoek aan Kasteel Ruurlo (net over de grens) met een wandeling in het Drents Friese Wold. Zo maak je er een echte dagtrip van.
De connectie met de natuur en de hunebedden
Historie en natuur zijn in Drenthe onlosmakelijk verbonden, zeker wanneer je kijkt naar het Drentse veenlandschap en de geologie.
De landgoederen zijn vaak omgeven door oude bossen en weilanden. Deze gebieden werden vroeger bewaakt door de havezaten. Tegenwoordig wandel je er vrij doorheen.
Het is heerlijk om na een bezoek aan een kasteel even het bos in te duiken. Veel van deze bossen liggen dicht bij de bekende hunebedden.
Neem nu het gebied rondom Borger. Daar staat het Hunebedcentrum.
Vanuit daar loop je zo de natuur in. Als je in de omgeving van Borger bent, kun je ook makkelijk richting landgoed Berkensteyn of andere havezaten in de buurt rijden. Het is de ideale combi: cultuur snuiven en de oudste monumenten van Nederland bekijken. Als je verblijft op een camping Drenthe, zijn deze uitjes vaak binnen 20 tot 30 minuten te bereiken.
De wegen zijn rustig en de bewegwijzering naar de grote landgoederen is meestal goed geregeld. Neem de tijd. Drenthe is niet voor niets de provincie van 't Knooppunt. Het gaat erom dat je even tot rust komt.
Praktische tips voor je bezoek
Wil je optimaal genieten van je dagje uit? Houd dan rekening met een paar dingen.
- Draag goede schoenen: De paden op landgoederen zijn soms onverhard. Een stevige wandelschoen is fijner dan slippers, zeker als je ook de hunebedden wilt beklimmen.
- Neem contant geld mee: Niet overal kun je pinnen voor de entree of bij de kleine parkeerautomaten. Een briefje van €10 of €20 in je zak is nooit verkeerd.
- Check de agenda: Op veel landgoederen worden in de zomer concerten, markten of open dagen georganiseerd. Dit is vaak extra gezellig, maar soms ook drukker en duurder.
- Combineer met een vakantiepark: Veel vakantieparken Drenthe hebben fietsverhuur. Pak de fiets voor de korte afstanden. Het is relaxter dan de auto en je ziet veel meer van de omgeving.
Dit zijn de tips die ik zelf altijd gebruik als ik op pad ga in Drenthe. Als je in de zomer gaat, vermijd dan de grootste drukte door vroeg te gaan. Rond 10:00 uur 's ochtends is het meestal nog heerlijk rustig. Dan hoor je alleen de vogels en het ruisen van de wind door de bomen. Dat gevoel van vrijheid, dat zoek je toch als je naar Drenthe komt?
Waar te overnachten?
Om optimaal te genieten van de historische landgoederen, is het fijn om in de buurt te verblijven. Je hoeft niet in een duur hotel te slapen.
Er zijn genoeg opties die bij eenieder budget passen. Drenthe heeft een breed aanbod aan verblijfsmogelijkheden. Wil je de natuur écht voelen?
Kies dan voor een camping Drenthe. Er zijn talloze campings gelegen midden in de bossen, vaak op steenworp afstand van de landgoederen.
Zo sta je 's ochtends met je koffie in de hand al tussen de eeuwenoude bomen. Prijzen liggen vaak tussen de €20 en €40 per nacht voor een kampeerplek. Liever iets meer comfort? Dan is een vakantiepark Drenthe een uitstekende keuze.
Denk aan parken in de buurt van Beilen of Hoogersmilde. Deze parken hebben vaak huuraccommodaties die van alle gemakken voorzien zijn.
Bovendien kun je vaak fietsen huren op het park. De prijzen voor een bungalow liggen gemiddeld tussen de €70 en €120 per nacht, afhankelijk van het seizoen. Wat je ook kiest, zorg dat je van tevoren boekt.
Drenthe is populair in de zomer. De combinatie van rust, ruimte en de vele karakteristieke Drentse dorpen trekt veel mensen aan.
En eerlijk is eerlijk: als je eenmaal hebt geslapen op een Drentse camping, met het geluid van de uilen op de achtergrond, wil je niet meer terug naar de stad. Geniet ervan. Pak die fiets, kies voor een vakantiepark Drenthe met huifkartocht en laat je verrassen door wat de regio te bieden heeft. Het is een provincie die zich langzaam aan je openbaart.
En dat maakt een vakantie hier zo speciaal. Tot snel in het hoge noorden!