Kamp Westerbork Drenthe schoolbezoek: Educatieve programma's

Portret van Femke van der Dijk, Drenthe gids en reisschrijver over hunebedden en campings.
Femke van der Dijk
Drenthe gids & reisschrijver
Hunebedden & Geschiedenis · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Sta je met je klas op het punt om iets heel bijzonders te beleven in Drenthe?

Dan is een bezoek aan Kamp Westerbork een ervaring die blijft hangen. Dit voormalige doorgangskamp vertelt een verhaal dat elke leerling moet horen. Een schoolreisje naar Drenthe is niet compleet zonder deze plek te bezoeken.

Het is niet zomaar een uitje; het is een reis door de geschiedenis die je voelt, ziet en begrijpt. Veel scholen combineren dit bezoek met een overnachting in een van de vele vakantieparken Drenthe.

Zo maak je er een meerdaagse ervaring van. Je slaapt in een comfortabel huisje en de volgende dag sta je midden in de geschiedenis.

Het zorgt voor een diepere impact dan een snelle dagtrip.

Wat is een schoolbezoek aan Kamp Westerbork?

Een schoolbezoek aan Kamp Westerbork is een educatief programma waar

Stel je voor: je kinderen lopen over het grasveld van Kamp Westerbork. De wind waait, de zon schijnt, maar ze voelen iets anders.

Een stilte die je niet snel vergeet. Dit is geen gewone schoolreis. Dit is een bezoek dat blijft hangen, lang nadat de bus terugrijdt naar Drenthe.

Voor docenten is dit een van de krachtigste lessen die je kunt geven.

Je combineert geschiedenis met de werkelijkheid. Je vertelt niet alleen over de Tweede Wereldoorlog, je laat het zien. Op de plek waar het gebeurde.

Het is intens, het is confronterend, maar het is onvergetelijk. En het kan perfect ingepast worden in een schoolreis naar Drenthe.

Wat is een schoolbezoek aan Kamp Westerbork?

Een schoolbezoek aan Kamp Westerbork is veel meer dan een dagje uit. Het is een gestructureerd educatief programma, speciaal ontwikkeld voor groepen van het basisonderwijs en de middelbare school.

Je neemt de leerlingen mee naar het voormalige doorgangskamp in de Drentse natuur. Hier zaten duizenden Joodse mannen, vrouwen en kinderen, Sinti en Roma gevangen, voordat ze werden afgevoerd naar concentratiekampen in Oost-Europa. Het doel is simpel: verhalen uit het verleden een gezicht geven.

In plaats van alleen een boek te lezen over hunebedden of de geschiedenis van Drenthe, staan ze op een plek waar die geschiedenis echt heeft plaatsgevonden.

De gidsen van het kamp, vaak nazaten van overlevenden, vertellen persoonlijke verhalen. Dat maakt het begrijpelijk. Het is geen droge les, maar een levendige ervaring die je voelt.

Je kunt het bezoek combineren met andere activiteiten in de regio. Zo maak je er een volledig schoolreisje van.

Je overnacht op een camping in Drenthe of in een vakantiepark in Drenthe.

Zo blijft de leerling ondergedompeld in de omgeving. Het maakt de link tussen het heden en het verleden voelbaar. De rust van de Drentse natuur staat in schril contrast met de verhalen die je hoort.

Waarom is dit bezoek zo belangrijk voor leerlingen?

De Tweede Wereldoorlog is soms moeilijk voor te stellen voor kinderen die nu opgroeien.

Het is ver weg. Een bezoek aan Kamp Westerbork maakt het tastbaar. Je staat op de plek waar de treinen vertrokken. Je ziet de barakken die nog staan.

Het verhaal komt tot leven. Dit zorgt voor een dieper begrip van wat er is gebeurd.

Het voorkomt dat de geschiedenis alleen een verhaal op papier blijft. Bovendien stimuleert het de empathie.

Door te horen over individuele verhalen, bijvoorbeeld over kinderen van dezelfde leeftijd, voelen leerlingen een connectie. Het raakt ze. Ze realiseren zich dat het om echte mensen ging, met dezelfde dromen en angsten. Dit helpt niet alleen bij geschiedenis, maar ook bij maatschappijleer en mentoruren.

Het bouwt bruggen naar het heden, naar thema's als discriminatie en vooroordelen. Daarnaast is het een veilige manier om een zwaar onderwerp te bespreken.

De educatieve programma's zijn zorgvuldig opgebouwd. Er is ruimte voor vragen en emoties. De gidsen begeleiden het gesprek.

Dit zorgt ervoor dat leerlingen niet overweldigd raken, maar juist betrokken worden.

Het is een krachtig instrument om burgerschap en historisch besef te ontwikkelen.

Hoe werkt het educatieve programma in de praktijk?

De meeste schoolbezoeken starten met een ontvangst in het bezoekerscentrum. Hier krijgen de leerlingen eerst een introductie.

Vaak met behulp van beelden of een korte film. Dit zet de toon. De gids legt uit wat ze gaan zien en wat de regels zijn. Het is belangrijk dat de leerlingen weten dat het een plek is met een speciale betekenis. Respect staat voorop.

Daarna volgt een rondleiding over het terrein. De gids loopt met de groep langs de belangrijkste plekken.

Denk aan de plek waar de treinen vertrokken, de overgebleven barakken en het indrukwekkende Herinneringscentrum en de tentoonstellingen.

De gids vertelt niet alleen feiten, maar ook persoonlijke verhalen. Bijvoorbeeld over de veertienjarige Anne Frank, die hier ook heeft gezeten voordat ze naar Auschwitz werd gestuurd. De verhalen zijn aangepast aan de leeftijd van de leerlingen.

Afhankelijk van de school en de leeftijd kunnen er verschillende modules worden gekozen. Voor de basisschool ligt de focus op verhalen en emoties.

Voor het voortgezet onderwijs kan er meer diepgang zijn, met aandacht voor de historische context en de rol van Drenthe in de oorlog. Na afloop is er altijd ruimte voor vragen. Veel scholen kiezen ervoor om de dag af te sluiten met een reflectiemoment, bijvoorbeeld in de bus of bij het vakantiepark waar ze verblijven.

Soorten programma's en kosten

Er zijn verschillende programma's beschikbaar, afhankelijk van de leeftijd en de focus van de school. De basis is altijd een rondleiding, maar er zijn uitgebreidere opties. Hieronder een overzicht van de meest gekozen opties, inclusief prijsindicaties (prijzen zijn indicatief en kunnen wijzigen, altijd checken bij het kamp):

De prijzen zijn scherp, zeker in vergelijking met andere uitjes in Drenthe.

  • Basisschool Programma (groep 6-8): Een rondleiding van 1,5 uur met aandacht voor persoonlijke verhalen. Kosten: ongeveer €5,- per leerling (inclusief begeleiding). Minimum groepsgrootte 15, maximum 30.
  • Voortgezet Onderwijs Programma (onderbouw): Een uitgebreide rondleiding van 2 uur, inclusief bezoek aan het museum en een workshop. Kosten: ongeveer €8,- per leerling. Er is ruimte voor discussie en eigen vragen.
  • Maatwerk Programma: Voor specifieke projecten of thema's. Bijvoorbeeld een combinatie met hunebedden of de geschiedenis van Drenthe. Kosten op aanvraag, vaak rond €10,- per leerling, afhankelijk van de duur en de activiteiten.
  • Begeleiding: Docenten en begeleiders zijn gratis (maximaal 1 per 10 leerlingen). Extra begeleiders betalen dezelfde prijs als de leerlingen.

Het kamp heeft een stichting die het mogelijk maakt om deze educatieve programma's aan te bieden. Het is vaak goedkoper dan een dagje naar een attractiepark.

Bovendien is de educatieve waarde vele malen groter. Je kunt het makkelijk combineren met een verblijf in een vakantiepark of camping in de buurt, zoals in de omgeving van Assen of Emmen. Let op: het is slim om ruim van tevoren te boeken, vooral in het voor- en naseizoen.

De beschikbaarheid is beperkt, en groepen uit andere regio's willen ook graag langs.

Een tip: combineer het bezoek met een overnachting op een camping in Drenthe. Zo blijven de leerlingen in de sfeer en kun je de volgende dag bijvoorbeeld wandelen over de gedenkroute of de hunebedden bezoeken voor een contrast tussen verleden en heden.

Praktische tips voor een geslaagd schoolbezoek

Een goede voorbereiding is het halve werk. Begin op tijd met de planning.

Neem contact op met het kamp om de mogelijkheden te bespreken. Vertel wat over de klas, de leeftijd en wat je wilt bereiken.

De medewerkers helpen je graag de juiste programma te kiezen. Zorg dat je weet hoeveel begeleiders meegaan. Dit is belangrijk voor de veiligheid en de kwaliteit van de rondleiding.

Denk aan de praktische zaken. De leerlingen moeten comfortabele schoenen dragen, want het terrein is groot. Drenthe kan wisselvallig weer hebben, dus regenkleding is geen overbodige luxe. Zorg voor voldoende drinken en eventueel een snack voor tijdens de pauze.

Er is een cafeteria, maar het is leuker om buiten te picknicken als het weer het toelaat.

Kies een plekje in de natuur, ver van het drukke centrum. Na het bezoek is het goed om ruimte te geven voor emoties.

Praat met de leerlingen over wat ze hebben gezien en gehoord. Gebruik hiervoor de tijd in de bus terug naar het vakantiepark of de school. Stel vragen als: "Welk verhaal raakte jou het meest?" of "Hoe zou jij je hebben gevoeld?".

Dit helpt om de indrukken te verwerken. Het zorgt ervoor dat de les blijft hangen, lang nadat de reis is afgelopen.

Een laatste tip: combineer het met andere activiteiten in Drenthe. De omgeving is prachtig. Na een indrukwekkend bezoek aan Kamp Westerbork is het fijn om even tot rust te komen.

Bezoek de hunebedden in de buurt. Ze zijn duizenden jaren oud en staan symbool voor een heel andere tijd.

Of ga wandelen in de natuur. Zo maak je van de schoolreis een gevarieerde ervaring.

De leerlingen leren over geschiedenis, maar genieten ook van de Drentse rust en ruimte. Dat maakt het onvergetelijk.

Portret van Femke van der Dijk, Drenthe gids en reisschrijver over hunebedden en campings.
Over Femke van der Dijk

Femke van der Dijk groeide op tussen de hunebedden en het Nationaal Park Dwingelderveld. Als geboren en getogen Drente schrijft ze over alles wat de provincie te bieden heeft – van de beste vakantieparken tot verborgen wandelroutes en de lekkerste pannenkoekenhuizen.