Libellen Drenthe: Kleurrijke bewoners van het veen
Stel je voor: je fietst op een zomerse middag door het Drentse veen. De zon brandt op je schouders, maar de wind voelt fris.
Dan flits er iets voorbij. Een bliksemsnelle beweging, een vleugje felblauw.
Het is een libel. Geen insect om zomaar weg te wuiven, maar een echte jager uit de tijd van de hunebedden. In Drenthe, ver van de drukte, voelen deze kleurrijke vliegers zich thuis.
Ze dartelen over de heide en langs de sloten van vakantieparken. Wil je weten wat je allemaal kunt zien tijdens je vakantie in Drenthe? Lees dan verder. Dit is jouw gids voor de libellen van het veen.
Wat zijn libellen eigenlijk?
Libellen zijn oude dieren. Echt oud. Ze vliegen al veel langer dan wij bestaan.
Je vindt ze overal waar water is. Denk aan de slootjes bij een camping Drenthe of de vennen in Nationaal Park Dwingelderveld. Ze hebben een lang lijf en twee paar vleugels.
Die vleugels zijn vaak getint met kleur of hebben een speciaal aderpatroon. In Drenthe zie je ze vooral in de zomer.
Dan is het paringstijd en zoeken ze naar partners. Een libel is geen willekeurig insect.
Het is een perfecte jager. Ze vliegen op snelheid en zijn superscherp. Hun ogen zien beweging van ver. Ze kunnen stilhangen in de lucht. Dat heet ‘hangvlucht’.
Handig om een muggenlarf te spotten in het water. In Drenthe zijn er veel soorten.
Van de grote glazenmaker tot de kleine heidelibel. Ze houden van warmte. Daarom zitten ze graag op een zonnig stukje heide of een houten bankje bij een vakantiehuisje.
Waarom zouden we ze eigenlijk bestuderen? Omdat ze laten zien hoe gezond het veen is.
Waar veel libellen zijn, is het water schoon. Is de natuur in balans. Tijdens je vakantie in Drenthe kun je makkelijk tellen hoeveel soorten je ziet.
Het is een gratis activiteit. Geen dure excursie nodig.
Gewoon ogen open en genieten. Ze zijn ook nuttig. Ze eten muggen. Heel fijn als je ’s avonds op het terras van je vakantiepark zit.
De bekendste libellen van Drenthe
Als je door Drenthe loopt, let dan op deze soorten. Ze zijn typisch voor de regio. Ze houden van het veen en de heide.
Hieronder noem ik er drie die je vaak ziet. Ze zijn makkelijk te herkennen.
Geen ingewikkelde zoekkaarten nodig. Kijk naar kleur, grootte en gedrag.
- De heidelibel (Sympetrum striolatum): Dit is een algemene soort. Je ziet hem overal. Rood of geel, klein postuur. Ze zitten graag op een takje boven water. In de Drentse venen zijn ze dominant in augustus en september.
- De lantaarntje (Ischnura elegans): Een klein blauw groen ding. Mannetjes zijn blauw, vrouwtjes groen of oranje. Ze vliegen laag over het water. Je vindt ze bij vennen in de buurt van bezoekerscentrum Dwingelderveld.
- De libel (Platycnemis pennipes): Let op de pootjes. Die zijn wit en breed. Ze vliegen traag. Ze houden van rustig water. Zie je ze bij de sloten van een camping? Dan zit je goed.
Deze lijst is niet compleet. Er zijn meer dan zestig soorten in Nederland. In Drenthe komen er ongeveer 45 voor.
De echte zeldzame soorten zitten in speciale gebieden. Bijvoorbeeld het Bourtangegebied of de Drentsche Aa.
Wil je ze zien? Ga vroeg op de dag. Dan zijn ze nog koud. Ze zitten dan stil.
Later op de dag worden ze actief. Dan flitsen ze rond.
Waar en wanneer vind je ze?
Timing is alles. Libellen zijn koudbloedig. Ze hebben zon nodig om op te warmen.
De beste tijd is tussen half juni en eind september. Het hoogtepunt is augustus. Dan is het warm en is er voedsel genoeg.
Ga je op vakantie naar Drenthe? Plan je excursie dan in deze maanden.
Vroeg in de ochtend (rond 09:00 uur) is het rustig. Dan kun je ze goed bekijken. De plek maakt uit.
Zoek plekken met water en zon. In Drenthe zijn er veel van die plekken.
Denk aan de vennen in het Dwingelderveld. Of de vijvers in vakantiepark De Wije.
Ook langs de beekjes in het Drentsche Aa-gebied zitten ze. Wil je echt veel zien? Ga naar het Bourtangegebied. Daar is het water warm en ondiep. Perfect voor libellen.
Ook bij de hunebedden kun je ze vinden. De stenen geven warmte af.
Daar zitten ze graag op te zonnen. Als je op een camping staat, kijk dan eens naar de slootkant. Daar groeit riet. Daar houden libellen van.
Ze kunnen er schuilen en jagen. In de avondzon vliegen ze laag. Ze zoeken partners.
Het is een spektakel. Je hoeft niet ver te lopen. Vaak zitten ze gewoon bij je tent of caravan. Vooral als je kampeert bij een watersportvereniging of visvijver.
Hoe herken je ze?
Je hoeft geen expert te zijn. Met een paar tips kom je al ver.
Kijk naar kleur en vorm. Een libel heeft een lang lijf. De vleugels liggen plat op de rug. Dat is typisch.
Bij wespen zie je vleugels die schuin staan. Bij libellen niet. Ook de ogen zijn groot.
Ze raken elkaar soms. Dat zie je bij de glazenmaker. Die heeft een groen blauwe kleur.
Gebruik een verrekijker. Een simpele van €25 tot €50 werkt prima.
Je hoeft niet duur uit te zijn. Kijk naar de pootjes.
Sommige soorten hebben een aparte kleur. De keizerjuffer heeft gele strepen. De platbuik is groen met geel. In Drenthe zie je vaak de bloedrode heidelibel.
Die is rood, soms met geel. Let op: vrouwtjes zijn vaak anders gekleurd dan mannetjes. Dat is normaal.
Luister ook. Sommige libellen maken geluid. Een zacht gezoem. Als ze vliegen hoor je een ruis.
Vooral de grote soorten, zoals de glazenmaker, hoor je. Ze vliegen hard. Ze kunnen 50 kilometer per uur halen. Dat is snel.
Als je stil zit op een bankje in een vakantiepark, hoor je ze aankomen. Probeer niet te bewegen. Dan blijven ze zitten. Een foto maken kan dan makkelijk.
Praktische tips voor jouw Drentse vakantie
Hieronder vind je tips die je meteen kunt gebruiken. Ze zijn makkelijk en goedkoop. Je hebt geen spullen van honderden euro's nodig.
Het draait om geduld en aandacht. Drenthe is groot, maar de libellen zitten overal.
Of je nu in een vakantiehuisje zit of op een camping. Er zijn ook apps om libellen te herkennen.
- Neem een goedkope verrekijker mee: Koop er een bij de plaatselijke sportwinkel. Prijzen liggen tussen €20 en €40. Een 8x42 model is licht en handig. Hang hem om je nek tijdens het fietsen.
- Kies de juiste tijd: Ga tussen 10:00 en 16:00 uur. Dan is het warm genoeg. In de vroege ochtend zitten ze stil. In de late middag vliegen ze veel.
- Zoek water en zon: Ga naar venen of sloten. In Drenthe zijn dat er veel. Parkeer je auto bij het Dwingelderveld. Loop een stukje pad in. Binnen 10 minuten zie je ze.
- Gebruik geen chemicaliën: Als je in een vakantiepark bent, spray niet tegen muggen bij het water. Libellen eten die muggen op. Ze zijn je beste vriend.
- Combineer met andere activiteiten: Bezoek een hunebed terwijl je zoekt. De combinatie van geschiedenis en natuur is typisch Drenthe. Zoek bij de hunebedden Drenthe naar libellen. Ze zitten vaak op de warme stenen.
Zoals 'Libellen van Nederland'. Die is gratis. Je kunt er foto's mee vergelijken. Handig voor beginners. Maar vergeet niet om gewoon te kijken.
Soms is het simpelste het beste. Zie je een blauwe libel?
Dan is het waarschijnlijk een lantaarntje. Zie je een groene? Kijk of hij een gele tekening heeft. Overnachten in Drenthe is betaalbaar.
Een campingplaats kost ongeveer €15 tot €25 per nacht. Voor dat geld krijg je rust en ruimte.
Vakantieparken zoals Hunzepark of De Wije kosten meer, maar hebben faciliteiten. Prijzen liggen rond €80 tot €120 per nacht voor een huisje.
In de omgeving van die parken zijn vaak goede libellenplekken. Vraag bij de receptie naar wandelroutes. Die leiden vaak langs water.
Als je serieus wilt kijken, kun je een gids boeken. Excursies kosten ongeveer €10 tot €15 per persoon. Ze duren 2 uur.
Je leert dan veel. Maar zelf op pad gaan is net zo leuk.
Neem een vriend of familielid mee. Samen kijken is gezelliger.
In Drenthe voelt iedereen zich welkom. De mensen zijn aardig en de bijzondere natuur in Drenthe is voor iedereen open. Libellen zijn kwetsbaar.
Blijf op het pad. Trap niet op de oever.
Daar zitten de eitjes. Als je water ziet, kijk dan vanaf een afstand. Gebruik geen net om ze te vangen. Dat is niet nodig.
Gewoon kijken is genoeg. Zo blijft het leuk voor iedereen.
Drenthe is een plek om tot rust te komen. De libellen helpen je daarbij.
Je hoeft geen natuurexpert te zijn. Gewoon beginnen. Stap op je fiets. Rijd naar het Drentsche Aa-gebied om heerlijk te fietsen langs het beekdal.
Zoek een plekje bij het water. Zit even stil. Kijk rond. Binnenkort zie je de eerste flits. Een kleurrijk bewoner van het veen. Het is magisch. Geniet ervan tijdens je vakantie in Drenthe, maar let wel op voor teken in het bos.