Drenthe natuur vrijwilligerswerk: Bijdragen aan de natuur

Portret van Femke van der Dijk, Drenthe gids en reisschrijver over hunebedden en campings.
Femke van der Dijk
Drenthe gids & reisschrijver
Horeca & Uit Eten · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Je staat midden in het Drentse bos. De geur van naaldhout en vochtige aarde komt je tegemoet.

In de verte hoor je een specht die driftig op een boomstam staat te kloppen. Dit is het gevoel van vrijheid. Maar stel je voor dat je hier niet alleen bent om te genieten, maar ook om echt iets terug te doen.

Natuur vrijwilligerswerk in Drenthe is veel meer dan alleen maar zwerfafval rapen.

Het is een manier om de plek die je zo mooi vindt, te beschermen voor de toekomst. Of je nu een weekje in een vakantiepark Drenthe verblijft of een vaste plek hebt op een camping Drenthe, je kunt altijd een steentje bijdragen.

Wat is natuur vrijwilligerswerk in Drenthe?

Natuur vrijwilligerswerk is simpelweg met je handen werken aan de gezondheid van het landschap.

Je bent niet alleen een toeschouwer, maar een actieve deelnemer. Stel je voor: je loopt over een paadje naar de hunebedden Drenthe. Je ziet dat het pad smaller wordt omdat het gras en de brandnetels te veel ruimte innemen. Vrijwilligers zorgen ervoor dat deze paden begaanbaar blijven, zodat iedereen kan blijven genieten.

Het gaat verder dan alleen maar schoonmaken. Je kunt helpen bij het maaien van bloemrijke weilanden, het planten van bomen of het onderhouden van insectenhotels.

Denk aan de Drentse Aa, waar vrijwilligers de beekdalen in de gaten houden.

Of aan het Dwingelderveld, waar ze helpen bij het begrazen van de heide. Het is een breed begrip, maar de kern blijft hetzelfde: je geeft tijd en energie aan de plek die je liefhebt. Je hoeft geen expert te zijn.

De organisaties, zoals Staatsbosbeheer of Het Drentse Landschap, leren je alles wat je moet weten. Ze hebben vaak materiaal bij zich, zoals snoeischaren, handschoenen of gereedschap om wildraster te repareren.

Het is een laagdrempelige manier om de natuur dichter bij jezelf te brengen. Je leert de omgeving op een dieper niveau kennen, veel meer dan alleen maar wandelen.

Waarom is dit zo belangrijk voor Drenthe?

Drenthe staat bekend om zijn uitgestrekte heidevelden en oude bossen. Maar deze natuur is kwetsbaar.

De hunebedden Drenthe zijn uniek, maar het landschap eromheen heeft onderhoud nodig. Zonder vrijwilligers zou het snel dichtgroeien.

Je ziet nu al dat de heide in sommige gebieden verdwijnt als er niet actief wordt gemaaid of begrazen. Jouw hulp zorgt ervoor dat die typisch Drentse aanblik behouden blijft. Denk ook aan de dieren. De korhoen en de nachtzwaluw zijn vogels die specifieke leefomstandigheden nodig hebben.

Door struiken te verwijderen of open stukken grond te creëren, help je deze soorten te overleven.

Als je in een vakantiepark Drenthe zit, kijk je waarschijnlijk graag uit over een weiland vol schapen. Die weilanden zijn er niet zomaar; ze worden onderhouden door mensen die er tijd in steken. Het is ook belangrijk voor de beleving van andere toeristen.

Niemand wil wandelen over een pad dat onbegaanbaar is geworden door brandnetels. Niemand wil een hunebed zien dat bijna niet meer te vinden is door wildgroei.

Jij zorgt ervoor dat de schoonheid van Drenthe voor iedereen toegankelijk blijft.

Het is een cadeau aan jezelf en aan alle anderen die van deze provincie houden.

Hoe werkt het in de praktijk?

Je vraagt je af hoe je moet beginnen. Het is makkelijker dan je denkt. Je begint met het uitzoeken van een gebied dat je aanspreekt.

Misschien ben je op een camping Drenthe in de buurt van het Dwingelderveld.

Of je verblijft in een huisje in Nationaal Park Drents-Friese Wold, waar je prachtig kunt trailrunnen door heide en bos. Kijk op de website van Staatsbosbeheer of Het Drentse Landschap.

Daar vind je een kalender met activiteiten. Je meldt je aan voor een klus. Vaak zijn dit groepsactiviteiten op een zaterdagochtend.

Je ontmoet andere vrijwilligers, krijgt een uitleg en gaat direct aan de slag.

Stel je voor dat je bezig bent met het verwijderen van Amerikaanse vogelkers. Dit is een woekerende struik die de inheemse natuur verdringt. Met een snoeizaag en handschoenen werk je een uur of drie aan een stuk bos. Tussendoor is er tijd voor koffie en een praatje.

Er zijn verschillende soorten werkzaamheden. Soms is het fysiek zwaar, zoals het aanleggen van een wildraster.

Dan weer is het precisiewerk, zoals het tellen van libelles in een slootje bij de Drentse Aa.

Je kiest zelf wat bij je past. De organisaties zorgen voor het gereedschap en de begeleiding. Jij zorgt voor je werkkleding en een goede dosis enthousiasme. Het is een systeem dat al jaren werkt en waar veel Drentse natuur van profiteert.

Soorten vrijwilligerswerk en kosten

Er zijn verschillende modellen van vrijwilligerswerk. Het meest voorkomende is de eenmalige klus.

Dit is ideaal voor vakantiegangers. Je werkt een dagdeel mee en hebt daarna weer tijd voor andere dingen.

Dit is vaak gratis. Sterker nog, veel organisaties bieden je een lunch aan of geven je een kleine attentie. Je investeert tijd, maar het kost je niets.

Voor de echte natuurliefhebbers is er het vaste vrijwilligerswerk. Je meldt je aan voor een vaste dag in de week of maand. Dit kan gaan om het beheer van een stukje heide (bijvoorbeeld 5 hectare). Je krijgt dan vaak een eigen gebied toegewezen.

Denk aan de boswachterij Gieten-Borger, nabij de hunebedden. De kosten zijn hier ook nihil, waardoor er meer budget overblijft voor de leukste Drentse winkelsteden.

Je krijgt soms zelfs een vergoeding voor reiskosten, afhankelijk van de stichting. Er zijn ook speciale projecten.

Bijvoorbeeld de "Vrienden van de Drentse Aa". Hier kun je je inschrijven voor grootschalige schoonmaakdagen. Dit zijn evenementen waar soms wel 100 mensen op afkomen.

De kosten zijn €0, maar je moet je wel van tevoren aanmelden.

Soms zitten deze dagen vol, dus wees er op tijd bij. Zelfs als je verblijft op een vakantiepark Drenthe met vuurkorf, kun je je aanmelden voor een van de open dagen. Wil je iets doen voor de hunebedden Drenthe?

Specifiek voor deze monumenten is er geen aparte vrijwilligersorganisatie, maar wel onderhoud nodig in de omgeving. De gemeenten en Staatsbosbeheer organiseren hier regelmatig "Onderhoudsdagen" voor.

De kosten zijn €0. Je krijgt vaak een korte uitleg over de geschiedenis van het hunebed terwijl je bezig bent.

Zo combineer je cultuur en natuur in één middag.

Praktische tips om te beginnen

Begin klein. Je hoeft geen marathon te lopen of zwaar werk te verzetten.

Kies iets dat bij je energie niveau past. Als je op een camping Drenthe staat, kijk dan of er in de buurt een klus is. Misschien is er wel een stukje heide dat geschoond moet worden.

  • Kleding: Draag oude kleren die vies mogen worden. Stevige schoenen met goede grip zijn essentieel. Denk aan wandelschoenen die je ook gebruikt voor het wandelen in het Drents-Friese Wold.
  • Spullen: Neem water mee en wat te eten. Handschoenen zijn meestal wel geregeld, maar als je gevoelige handen hebt, neem je eigen werkhandschoenen mee.
  • Weer: Kijk naar de weersvoorspellingen. In Drenthe kan het snel omslaan. Een regenjas is nooit verkeerd.
  • Voorbereiding: Lees je in over het gebied. Als je naar het Dwingelderveld gaat, leer dan het verschil tussen korheide en struikheide kennen. Dat maakt het werk leuker.

Je kunt vaak al meedoen vanaf 2 uur per week. Een tip voor gezinnen: neem je kinderen mee.

Veel organisaties hebben speciale "kinderklussen". Denk aan het maken van takkenrasters of het tellen van insecten. Het is leerzaam en leuk.

Je kinderen zien waar hun vakantie speelt zich af. Ze leren respect voor de natuur op een manier die school niet kan bieden.

Respecteer de regels. Blijf op de paden tenzij je anders instructed wordt.

Laat geen afval achter. Als je in de buurt van een hunebed werkt, ga er dan niet op zitten of klim erop. Het zijn kwetsbare monumenten. Jouw werk is erop gericht ze te beschermen, niet om ze te beschadigen.

Sluit je aan bij een groep. Vrijwilligerswerk is gezellig. Je ontmoet mensen uit alle windstreken.

Sommigen zijn er al 20 jaar, anderen net als jij. Je leert de verhalen achter het landschap kennen. Waarom staat die ene boom er alleen?

Waarom is die sloot hier gegraven? Deze kennis deelt zich vanzelf.

Geniet van het resultaat. Na een ochtend hard werken kijk je anders naar het landschap. Je ziet niet meer alleen maar groen, maar herkent de plekken waar je gewerkt hebt.

Je ziet de kale grond waar struiken hebben gezeten. Je ziet de bloemen die nu ruimte krijgen om te groeien.

Dat gevoel, dat is waar het om draait. Je bent geen toerist meer, je bent een Drent.

Portret van Femke van der Dijk, Drenthe gids en reisschrijver over hunebedden en campings.
Over Femke van der Dijk

Femke van der Dijk groeide op tussen de hunebedden en het Nationaal Park Dwingelderveld. Als geboren en getogen Drente schrijft ze over alles wat de provincie te bieden heeft – van de beste vakantieparken tot verborgen wandelroutes en de lekkerste pannenkoekenhuizen.