Schotse Hooglanders Drenthe: Grazende koeien in de natuur
Stel je voor: je wandelt door een Drents bos, de zon breekt door het bladerdak, en opeens zie je ze.
Een groep imposante, roodbruine koeien met enorme hoorns. Ze grazen rustig tussen de bomen, alsof ze daar altijd al hebben thuishoren. Dit zijn de Schotse Hooglanders in Drenthe.
Ze zijn niet zomaar een toeristische attractie; ze zijn de hoeders van één van de mooiste natuurgebieden van Nederland. Je ziet ze in het Drents-Friese Wold en Dwingelderveld. Het is een magische ervaring, zeker als je ze van dichtbij tegenkomt tijdens een van je vakantie Drenthe.
Wat zijn Schotse Hooglanders precies?
Schotse Hooglanders, of Highland Cattle, zijn een oud ras runderen uit Schotland.
Ze zijn makkelijk te herkennen aan hun lange, vachtige vacht en de hoorns die bij zowel de mannen als de vrouwen groeien. In Drenthe worden ze ingezet als natuurbeheerder.
Ze eten planten die andere dieren links laten liggen, zoals jonge boompjes en ruigte. Dit houdt het landschap open en divers. De vacht van een Hooglander is superhandig. In de koude Schotse hooglanden houdt 'm 'm warm, maar in de Drentse zomer zorgt het voor een goede isolatie.
Ze zijn dus bestand tegen alle weersomstandigheden. Je ziet ze dan ook het hele jaar buiten lopen.
Ze zijn rustig en schrikken niet snel van mensen. Dat maakt ze perfect voor gebieden waar veel gewandeld wordt. Je hebt verschillende kleuren.
De bekendste is roodbruin, maar je hebt ook zwart, geel en zelfs wit. In Drenthe zie je vooral de rode variant.
Ze wegen al gauw 800 tot 1000 kilo. Ondanks hun formaat zijn het vriendelijke dieren.
Ze laten je vaak gewoon passeren als je op de paden blijft.
Waarom grazen ze in de Drentse natuur?
De Schotse Hooglanders zijn de ultieme vervangers van de maaimachine. In natuurgebieden zoals het Drents-Friese Wold is het belangrijk om struikgewas te beperken.
Als er niet gemaaid of geschoffeld wordt, groeit alles dicht. De Hooglanders eten de opslag weg. Ze houden de heide en het stuifzand open. Dit is cruciaal voor insecten en vogels die van open ruimte houden.
Ze werken heel selectief. Ze eten eerst de lekkerste en jongste scheuten.
Dit zorgt voor een afwisseling in het landschap. Waar zij grazen, ontstaan open plekken.
Dit is goed voor de zeldzame planten die in het Dwingelderveld groeien. Het is natuurlijk natuurbeheer zonder uitstoot van CO2. Geen tractoren of maaimachines, gewoon de koeien zelf.
Ze zijn ook sterke dieren. Ze kunnen tegen een stootje.
In de winter blijven ze buiten, met hun dikke vacht. Ze zoeken soms beschutting tegen de wind, maar echt koud vinden ze het niet. Voor vakantieparken Drenthe is het vaak een attractie om deze beesten op afstand te zien grazen. Het brengt het gevoel van Schotland naar Drenthe.
Waar en hoe kun je ze zien?
De beste plekken om Schotse Hooglanders te spotten zijn de grote natuurterreinen. Denk aan het Dwingelderveld bij Spier of het Drents-Friese Wold bij Appelscha. Ze lopen daar in grote gebieden, vaak afgeschermd met afrastering.
Dit is voor hun eigen veiligheid en om te voorkomen dat ze op de weg lopen.
Je kunt ze dus niet zomaar overal tegenkomen. Als je ze wilt zien, is het slim om vroeg in de ochtend of laat in de middag te gaan.
Dan zijn de dieren actiever. Overdag liggen ze vaak rustig in de schaduw, bijvoorbeeld in de stille bossen van Odoorn. Neem je verrekijker mee vanuit je camping Drenthe.
Zo kun je ze vanaf een veilige afstand bekijken zonder ze te storen.
Let goed op waar de afrastering begint en eindigt. Het is belangrijk om afstand te houden. Hooglanders zijn rustig, maar het blijven wilde dieren. Een moeder met een kalfje is extra beschermend.
Blijf altijd op de paden. In de buurt van de Hunebedden in Drenthe loop je soms ook langs gebieden waar ze grazen. Het contrast tussen de oude stenen en de grazende koeien is prachtig.
Hoe werkt het natuurbeheer in de praktijk?
De grazers werken het hele jaar door. In de lente en zomer eten ze de jonge scheuten van bomen en struiken.
In de herfst vallen de bladeren en vruchten voor ze op de grond. Dit zorgt voor een gezonde voedingsbodem. De uitwerpselen van de dieren zorgen voor mest, wat de bodem vruchtbaar maakt.
Het is een gesloten cyclus. De dieren worden beheerd door natuurorganisaties.
Ze tellen de dieren regelmatig om te kijken of het aantal klopt.
Te veel dieren eten te veel, te weinig dieren laten de natuur dichtgroeien. Het is een balans. Soms worden dieren verplaatst naar andere gebieden. Dit gebeurt vaak in de winter, wanneer de dieren makkelijker te vangen zijn.
Voor jou als bezoeker verandert er niet veel. Je kunt gewoon wandelen.
De route loopt vaak langs de afrastering. Soms staan er informatieborden die uitleggen wat de dieren doen. Het is fascinerend om te zien hoe een dier van 1000 kilo zo zachtjes een bosje op eet. Het gaat langzaam, maar het effect is groot op de lange termijn.
Praktische tips voor je bezoek
Wil je de Schotse Hooglanders graag zien tijdens je vakantie Drenthe? Hier zijn een paar tips om je bezoek soepel te laten verlopen.
- Veiligheid eerst
- De beste locaties
- Wat mee te nemen
- Combineren met andere activiteiten
Hoewel ze er schattig uitzien, zijn het nog steeds grote dieren. Blijf minstens 50 meter bij ze vandaan. Probeer ze niet te voeren.
Ze hebben genoeg eten in de natuur. Als ze hun kop optillen en je aankijken, is dat een teken dat ze je hebben opgemerkt.
Blijf rustig en loop door. Probeer het Dwingelderveld of het Drents-Friese Wold. Vanaf veel vakantieparken Drenthe zijn deze gebieden makkelijk te bereiken met de auto of fiets.
Parkeer bij de grote parkeerplaatsen (bijvoorbeeld bij het Buitencentrum Doldersum) en volg de bordjes 'Grazers'. Een verrekijker is echt een must.
Ook een goede camera met zoomlens is handig. Draag stevige schoenen, want je loopt vaak op onverharde paden.
Neem water mee, want in de grote natuurgebieden zijn niet overal drankautomaten. Je kunt een wandeling perfect combineren met een bezoek aan de Hunebedden. Loop eerst naar een hunebed en daarna het bos in op zoek naar de koeien. Of boek een excursie.
Sommige camping Drenthe organisaties bieden wandeltochten aan met een gids die alles over de dieren vertelt. Ga je liever mountainbiken in het Drentse bos?
"De Schotse Hooglanders zijn de ultieme vervangers van de maaimachine. Ze houden de Drentse natuur open en levendig, zonder dat er een motor aan te pas komt."
Geniet vooral van het moment. Het is bijzonder om te zien hoe deze dieren de natuur vormgeven. Ze zorgen ervoor dat Drenthe er over 20 jaar nog net zo prachtig uitziet als nu.
Dus, als je in de buurt bent van Spier of Appelscha, loop dan zeker even het bos in voor de mooiste natuurfotografie in Drenthe. Je zult niet teleurgesteld worden. De combinatie van rust, natuur en deze imposante dieren maakt je vakantie compleet.