Havelte Drenthe vliegveld: Zweefvliegen en vliegtuigsport

Portret van Femke van der Dijk, Drenthe gids en reisschrijver over hunebedden en campings.
Femke van der Dijk
Drenthe gids & reisschrijver
Horeca & Uit Eten · 2026-02-15 · 7 min leestijd

Stel je voor: je staat op een veld bij Havelte, de zon komt net op en de eerste zweefvliegers draaien al slakkenbochten boven de Drentse heide. Dat gevoel, die combinatie van spanning en rust, dat is precies wat zweefvliegen hier zo bijzonder maakt.

Havelte heeft een rijke geschiedenis als vliegveld. Vroeger was het een militair vliegveld, nu is het een levendige plek voor zweefvliegers en kleine sportvliegtuigen.

De ligging midden in Drenthe, tussen de weilanden en bossen, is perfect voor wie wil opstijgen in stilte. Je kunt hier zelf het lucht in. Of je nu als passagier wilt meevliegen of echt zelf de stuurknuppel wilt pakken, het kan allemaal. Het is een avontuur dat je anders naar de omgeving laat kijken, vanaf de grond gezien én vanuit de lucht.

Wat is zweefvliegen bij Havelte eigenlijk?

Zweefvliegen is vliegen zonder motor. Je stijgt op met een lier of wordt door een sleepvliegtuig omhoog getrokken.

Eenmaal los van de grond zoek je de opstijgende luchtstromen, de thermiek, om hoogte te winnen en lang te kunnen blijven rondcirkelen. Bij zweefvliegvereniging Havelte (zoals Z.V.V.

Havelte) draait het om deze pure vorm van luchtvaart. De club heeft een eigen startbaan en lierinstallatie. Leden starten hier zelfstandig, maar ook begeleid door instructeurs. De omgeving helpt enorm.

Drenthe is relatief vlak, maar heeft genoeg variatie in begroeiing om goede thermiek te produceren.

Zweefvliegen is stil genieten. Het enige geluid dat je hoort is het ruisen van de wind over de vleugels en af en toe een roep vanaf de grond.

Vanaf 300 meter hoogte zie je de Hunebedden liggen, de weilanden en de bossen. Het zicht is vaak kilometers ver. De werking is simpel maar fascinerend.

Een zweefvliegtuig heeft een spanwijdte van soms wel 20 meter. Die lange vleugels zorgen voor weinig weerstand en veel lift. Door slim te sturen tussen warme en koude luchtlagen blijf je soms uren in de lucht.

Waarom is vliegen in Havelte zo speciaal?

De sfeer op het veld is gemoedelijk. Het is geen groot, commercieel vliegveld maar een club met passie.

Leden helpen elkaar, er is tijd voor een praatje en na een vlucht drink je samen koffie in de kantine. Het voelt als een grote familie.

De ligging ten opzichte van de rest van Drenthe is ideaal. Veel vakantieparken Drenthe liggen op steenworp afstand. Vanuit een vakantiehuisje in Havelte of nabij Dwingeloo ben je binnen 10 minuten op het veld. Ook campings in de regio zijn goed bereikbaar.

Veiligheid staat voorop. De vereniging werkt met vaste procedures.

Elke vlucht wordt vooraf besproken, het materiaal wordt dagelijks gecontroleerd. De instructeurs zijn ervaren en gecertificeerd. Je vliegt dus niet zomaar wat, maar onder begeleiding.

Voor toeristen is het een unieke ervaring. Veel mensen die naar Drenthe komen voor de rust, de natuur of de hunebedden, ontdekken hier een heel nieuwe kant van de provincie. Het combineert perfect met een dagje uit eten in Havelte of een wandeling door het Drents-Friese Wold.

Hoe werkt het opstijgen en vliegen in de praktijk?

Er zijn twee manieren om op te stijgen: de lier en het sleepvliegtuig. De lier is een auto met een sterke motor die een kabel uitrolt. Het zweefvliegtuig zit eraan vast en wordt in 30 seconden tot 400 meter hoogte getrokken.

Dan maak je los en begint het zweven. Het sleepvliegtuig (vaak een Piper Cub of een Robin DR400) neemt je mee tot ongeveer 800 meter.

Je maakt los door een touwtje los te trekken. Deze methode is iets duurder maar geeft een hogere start en dus meer vliegtijd.

Eenmaal los draait het om thermiek zoeken. Je kijkt naar de wolken, de wind op de grond en de temperatuur. Sommige zweefvliegers vliegen met een GPS en een variometer (een hoogtemeter die stijgen en dalen meet).

Anderen vertrouwen op hun gevoel en kijken naar de natuur. De gemiddelde vlucht duurt 10 tot 30 minuten.

Ervaren piloten blijven soms wel 3 uur hoog door slim gebruik van opstijgende lucht. In de zomer, als de zon fel schijnt, is de thermiek het sterkst. Dan is het vaak drukker op het veld.

Wat kost zweefvliegen bij Havelte?

De kosten hangen af van hoe je wilt vliegen. Een proefvlucht is de goedkoopste manier om te kijken of het wat voor je is.

Je vliegt dan ongeveer 20 minuten mee met een instructeur. De prijs ligt rond de €60 tot €75. Wil je zelf leren vliegen?

Dan word je lid van de vereniging. De contributie is ongeveer €250 per jaar.

Daarbij komen de kosten voor startbewijzen: een lierstart kost ongeveer €12 tot €15, een sleepstart met vliegtuig kost ongeveer €55 tot €65. De opleiding tot zweefvlieger bestaat uit theorie en praktijk. De theorie kun je zelfstandig doen of in groepsverband.

De praktijklessen duren gemiddeld 2 tot 3 jaar voordat je je brevet hebt. De totale kosten voor het behalen van je brevet liggen tussen de €1500 en €2500, afhankelijk van hoe snel je leert.

Voor vakantiegangers is er een speciale regeling: sommige campings en vakantieparken Drenthe bieden kortingscodes aan voor proefvluchten bij Havelte, ideaal te combineren met gezellig lunchen in een Grand Café.

Informeer bij de receptie. Het is een leuke activiteit voor een dagje uit, zonder meteen lid te worden.

Varianten: zweefvliegen vs. motorvliegen

Naast zweefvliegen kun je bij Havelte ook motorvliegen. Dit wordt gedaan door de vliegschool die op het veld actief is.

Ze vliegen met kleine toestellen zoals de Cessna 172. Dit is duurder, maar je hebt geen last van wind of thermiek om te starten.

Zweefvliegen is stiller en goedkoper. Motorvliegen is lawaaieriger en kost meer per minuut. Een motorvlucht van 30 minuten kost al snel €150 tot €200.

Zweefvliegen is voor de pure beleving van de natuur. Er is ook een verschil in ervaring. Zweefvliegen voelt als surfen op de lucht, motorvliegen is meer sturen en navigeren. Beide hebben hun charme.

Veel piloten beginnen met zweefvliegen en stappen later over op motor. Voor gezinnen is zweefvliegen leuker omdat het stiller is.

Kinderen kunnen vaak al vanaf 14 jaar beginnen met lessen. Motorvliegen is meestal pas vanaf 16 jaar toegestaan.

Praktische tips voor je eerste vlucht

Boek je proefvlucht van tevoren. De velden zijn in het weekend vaak vol, zeker in de zomer.

Bel of mail de vereniging een week van tevoren. Dan weet je zeker dat je kunt vliegen.

Draag comfortabele kleding. Een lange broek en dichte schoenen zijn verplicht. In de cockpit is het vaak fris, zelfs in de zomer. Neem een zonnebril mee, de zon is fel op hoogte.

Eet niet te zwaar vlak voor de vlucht. Een lichte maaltijd is beter.

Ook als je last hebt van wagenziekte, kan zweefvliegen soms misselijk maken. Een pilletje van tevoren helpt. Combineer je vlucht met een dagje uit in Drenthe.

Bezoek daarna een hunebed in de buurt, zoals Hunebed D21 in Havelte. Of ontdek de lekkerste adresjes via een culinaire route door Drenthe en ga lunchen in Havelte.

Zo maak je er een complete dag van. Parkeer op het veld.

Er is voldoende parkeergelegenheid, maar in het weekend kan het vol zijn. Kom op tijd. De kantine is open vanaf 10 uur 's ochtends, daar kun je terecht voor koffie en een broodje. Als je eenmaal hebt gevlogen, wil je vast meer.

De vereniging organiseert regelmatig open dagen. Dan kun je kennismaken met de leden en zien of zweefvliegen iets voor jou is.

Het is een sport voor iedereen, jong en oud. Drenthe is meer dan alleen natuur en cultuur; zo kun je er ook prachtig dassen spotten in de natuur.

Het is ook een plek waar je de lucht in kunt, in stilte. Zweefvliegen bij Havelte is een ervaring die je niet snel vergeet.

Het combineert avontuur met de rust van de provincie. Of je nu in een vakantiepark verblijft, op een camping staat of gewoon een dagje uit bent, het veld ligt klaar. Dus, wanneer stap jij in de cockpit?

Portret van Femke van der Dijk, Drenthe gids en reisschrijver over hunebedden en campings.
Over Femke van der Dijk

Femke van der Dijk groeide op tussen de hunebedden en het Nationaal Park Dwingelderveld. Als geboren en getogen Drente schrijft ze over alles wat de provincie te bieden heeft – van de beste vakantieparken tot verborgen wandelroutes en de lekkerste pannenkoekenhuizen.